Brak formalnej umowy nie oznacza jeszcze braku roszczenia
Kodeks cywilny definiuje umowę pożyczki jako zobowiązanie do przeniesienia na własność określonej ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, z obowiązkiem zwrotu tej samej ilości. W przypadku pożyczki przekraczającej 1000 zł wymagana jest forma dokumentowa. Jej brak nie powoduje jednak automatycznie nieważności umowy. Najczęściej oznacza przede wszystkim trudności dowodowe, a nie brak samego roszczenia. Innymi słowy, pożyczka może być ważna, ale trudniejsza do wykazania przed sądem.
Od czego zacząć dochodzenie zwrotu pieniędzy
Pierwszym krokiem powinno być uporządkowanie wszystkich dostępnych dowodów. Znaczenie mogą mieć przede wszystkim potwierdzenie przelewu oraz jego tytuł, wiadomości SMS, e-maile, korespondencja w komunikatorach, potwierdzenia częściowych spłat albo wiadomości, z których wynika, że druga strona przyznawała istnienie długu. W takich sprawach to osoba dochodząca roszczenia musi wykazać fakty, z których wywodzi skutki prawne. Dlatego już na początku warto zgromadzić całość materiału, który pokazuje nie tylko przekazanie pieniędzy, ale także ustalenia stron co do ich zwrotu.
Jakie dowody mają największe znaczenie
Przelewy, wiadomości i inne dokumenty
Przy pożyczce bez klasycznej umowy bardzo duże znaczenie mają dokumenty rozumiane szeroko. Mogą to być nie tylko podpisane pisma, ale również wiadomości elektroniczne, potwierdzenia przelewów czy korespondencja, która pozwala ustalić, kto i co oświadczył. Jeżeli z takich materiałów wynika, że jedna osoba przekazała pieniądze, a druga zobowiązała się je oddać, może to stanowić ważną podstawę dochodzenia roszczenia.
Świadkowie i dalsze postępowanie dowodowe
Przy pożyczce przekraczającej 1000 zł brak formy dokumentowej ogranicza możliwość korzystania z zeznań świadków i przesłuchania stron, ale nie wyklucza ich całkowicie. Jeżeli fakt udzielenia pożyczki został choćby uprawdopodobniony za pomocą dokumentu, otwiera to drogę do dalszego postępowania dowodowego. W praktyce nawet krótka wiadomość potwierdzająca istnienie długu może mieć duże znaczenie dla całej sprawy.
Gdy termin zwrotu nie został jasno ustalony
W części spraw strony nie określają dokładnie, kiedy pieniądze mają zostać oddane. To częsty problem zwłaszcza przy pożyczkach prywatnych. W takiej sytuacji pożyczkodawca powinien wezwać drugą stronę do zwrotu pieniędzy, a przy pożyczce bez oznaczonego terminu zwrot powinien nastąpić w ciągu sześciu tygodni od wypowiedzenia. Z praktycznego punktu widzenia najlepiej zrobić to w sposób możliwy do wykazania później przed sądem, czyli na piśmie albo w innej formie dokumentowej.
Co zrobić, jeśli dłużnik nadal nie oddaje pieniędzy
Jeżeli wezwanie do zapłaty nie przynosi skutku, kolejnym krokiem jest pozew o zapłatę. W pozwie trzeba precyzyjnie wskazać kwotę, podstawę żądania, termin wymagalności oraz wszystkie dowody potwierdzające udzielenie pożyczki. Na tym etapie wiele osób zaczyna szukać pomocy prawnej, przykładowo u adwokatów z Koszalina i okolic, bo sprawa zaczyna wymagać prawidłowego przygotowania pozwu i materiału dowodowego. Trzeba też pamiętać o przedawnieniu. Co do zasady roszczenie o zwrot pożyczki przedawnia się z upływem sześciu lat. Dlatego zwlekanie z podjęciem działań zwykle osłabia sytuację pożyczkodawcy.
Pożyczka udzielona bez formalnej umowy nie przekreśla jeszcze możliwości dochodzenia zwrotu pieniędzy. Najważniejsze jest ustalenie, czy istnieją dowody przekazania środków, uznania długu oraz terminu, od którego roszczenie stało się wymagalne. Osoby, które wpisują w wyszukiwarkę „adwokaci Koszalin”, najczęściej szukają pomocy w uporządkowaniu tych kwestii jeszcze przed skierowaniem sprawy do sądu. W takim zakresie wsparciem może być przykładowo KS Lex. W realiach spraw o zwrot pożyczki największe znaczenie ma zwykle szybkie zabezpieczenie dowodów i właściwe przygotowanie roszczenia jeszcze na etapie przedsądowym.
Materiał ma charakter informacyjny i przedstawia ogólne zasady wynikające z przepisów prawa oraz praktyki.